Tijdens de 4e ontmoetingsdag hield Ferdinand Bijzet een lezing over het onderwerp 'Herstel van seksualiteit'. Tijdens deze lezing zijn aantekeningen gemaakt. Onderstaande tekst is een bewerking van deze aantekeningen.
Herstel van seksualiteit en de fase waarin je zit
Als je gaat nadenken over en werken aan 'herstel van seksualiteit' is het belangrijk om stil te staan bij de fase waarin je relatie zich bevindt.
- Als je man verslaafd is…
Als je man verslaafd is, is het belangrijk dat jij heel duidelijk bent over de noodzaak dat hij gaat breken met zijn verslaving. Jezelf seksueel blijven geven, past daar niet in. Soms wordt beweerd dat je jezelf juist seksueel moet blijven geven, omdat dat de verslaving zou stoppen, maar dit is een leugen. Als je geen grenzen aangeeft op seksueel gebied, terwijl je man verslaafd is, wordt seksualiteit iets pijnlijks.
Het is dus vaak nodig om grenzen aan te geven op seksueel gebied. Probeer voor jezelf goed na te gaan of iets goed aanvoelt of niet. Als het niet goed aanvoelt, of als je jezelf 'geweld' zou moeten aandoen om jezelf aan hem te geven, doe het dan niet.
Grenzen aangeven, kan een crisis veroorzaken. Maar een crisis is meestal nodig om iemand het belang van stoppen in te laten zien. Bedenk dat je man elke dag de keus heeft om het vandaag te laten eindigen! - Middenin de crisis
Als je middenin de crisis zit (je hebt bv pas ontdekt dat je man verslaafd is), dan sta je meestal niet open om na te denken of te praten over herstel van seksualiteit. Accepteer dat van jezelf en forceer niets. - Herstel
Als je man gebroken heeft met zijn verslaving en je samen de weg van herstel al een poosje bent ingeslagen, dan is het belangrijk om te gaan werken aan herstel van seksualiteit. Als je merkt dat dat herstel van seksualiteit niet lukt, dan is het belangrijk om ook naar je eigen aandeel hierin te kijken: 'Wat is er met mij?" , 'Wat kan ik doen?'
Huwelijk en seksualiteit
* Doel van het huwelijk en seksualiteit
Het doel van seksualiteit begrijp je pas als je het doel van het huwelijk begrijpt. In de wereld is seks en liefde vaak losgekoppeld van elkaar. Een seksverslaafde partner koppelt het vaak ook los van elkaar. Maar seksualiteit is door God gegeven voor binnen een liefdesrelatie.
In Efeze 5: 25-33 staat: "Mannen, heb uw vrouw lief, zoals Christus de kerk heeft liefgehad en zich voor haar heeft prijsgegeven om haar te heiligen, haar te reinigen met water en woorden en om haar in al haar luister bij zich te nemen, zodat ze zonder vlek of rimpel of iets dergelijks zal zijn, heilig en zuiver. Zo moeten mannen hun vrouw liefhebben, als hun eigen lichaam. Wie zijn vrouw liefheeft, heeft zichzelf lief. Niemand haat ooit zijn eigen lichaam, integendeel: men voedt en verzorgt het, zoals Christus de kerk, want dat is zijn lichaam en wij zijn de ledematen. 'Daarom zal een man zijn vader en moeder verlaten en zich hechten aan zijn vrouw, en die twee zullen één lichaam zijn.' Dit mysterie is groot - en ik betrek het op Christus en de kerk. Maar ook voor elk van u geldt dat ieder zijn vrouw moet liefhebben als zichzelf, en dat een vrouw ontzag moet hebben voor haar man."
In dit gedeelte staat dat het huwelijk een plaatje is van de manier waarop Jezus en de gemeente met elkaar omgaan. De ander liefhebben betekent dat je jezelf aan de ander geeft als een offer. In het huwelijk is het de bedoeling dat je je leven totaal neerlegt. Je zegt dan tegen de ander: doe ermee wat je wilt; je geeft jezelf weg. Een verslaafde heeft vaak een houding van: dit is van mij. Je kunt je als vrouw dan niet geven, omdat hij al neemt.
Maar het doel van het huwelijk is 'wederzijds geven'. Geven is een keuze. Probeer voor jezelf eens na te gaan hoe het met dit 'geven' gesteld was voordat de crisis kwam.
Mannen worden in Efeze 5 opgeroepen hun vrouw lief te hebben zoals Jezus de gemeente liefhad. Mannen hebben de opdracht om als Jezus te zijn en Jezus was bereid om alles wat Hij had af te leggen en om mens te worden.
Vrouwen worden opgeroepen hun mannen respectvol te behandelen. Dat betekent: het belang van de ander op het oog hebben, jezelf in liefde geven. Dat is wat anders dan geen grenzen hebben (bijvoorbeeld: 'je mag nooit nee zeggen'). Dan zou het geen liefdeskeuze meer zijn, maar voldoen aan een bepaalde norm.
* Gedachten over seksualiteit
Seksualiteit symboliseert hoe mooi de relatie tussen Jezus en de gemeente is. Zo is het in de praktijk vaak niet en dat is pijnlijk. Twee gedachtes die je kunt hebben als (partner van een) seksverslaafde:
1. "Seks is een behoefte"
In tegenstelling tot wat veel mensen (en zeker ook seksverslaafden) denken, is seks geen behoefte. Seksualiteit is een kado van God aan ons wat we mogen uitpakken. Seksualiteit is pas goed als je twee gevers hebt die allebei gericht zijn op de behoefte van de ander. Dan is seks echt een kado dat je aan elkaar geeft.
2. "Het hoeft van mij nooit meer"
Als je nooit meer seksualiteit wilt ervaren met je partner, dan mis je echt iets in je relatie. Seksualiteit is immers een bekroning op je relatie, die vergelijkbaar is met de gemeenschap die je als mens met God mag hebben. De passie in seksualiteit verwijst naar de passie van ons voor God en van God voor ons. Seksualiteit gaat er om dat je je zo verbonden voelt met elkaar dat je ook ernaar verlangt om seksueel verbonden te zijn met elkaar. Het is een voorproefje van de hemelse vreugde!
Intimiteit als basis voor seksualiteit
Mensen zijn vaak wel in staat om seks los te koppelen van liefde en trouw, maar zo is het niet door God bedoeld. Seksualiteit is de bekroning van intimiteit en zonder die intimiteit wordt seksualiteit leeg. Dan is het in feite alleen een soort 'zelfbevrediging'
Intimiteit is iets anders dan samen op de bank een filmpje kijken. Het betekent dat je elkaar van hart tot hart kent, ontmoet, spreekt. Intimiteit loopt uit op vreugde en op het willen vieren van die intimiteit dmv seksualiteit. "Intimiteit is het klimaat in een huwelijk; seks is de bijzondere gebeurtenis."
Intimiteit en seksualiteit hebben dus alles met elkaar te maken. Een belangrijke vraag, als je gaat werken aan herstel van seksualiteit, is dus: hoe is het gesteld met je intimiteit? Probeer eens voor jezelf na te gaan wanneer jij intimiteit ervaart? Wanneer heb je echt van hart tot hart contact met elkaar?
Als je wilt groeien in seksualiteit moet je je dus afvragen: op weke temperatuur staat onze intimiteitsmeter? En welke temperatuur heb ik zelf nodig om me vervolgens te kunnen geven? Wat is vervolgens nodig om die temperatuur te laten oplopen? Ga na wat jij nodig hebt om tot het geven te komen. Maak je behoefte ook bekend aan je partner; je partner kan immers niet 'ruiken' wat jij nodig hebt!
De talen van de liefde kunnen helpen met het beantwoorden van een aantal van deze vragen. Iedereen heeft een eigen liefdestaal;de taal waarin hij/zij zelf het meeste spreekt om de liefde naar de ander te uiten, en waarin hij/zij het meeste liefde zal ervaren wanneer de ander deze taal spreekt. Er zijn 5 liefdestalen:
1. kadootjes,
2. positieve woorden,
3. dienen,
4. lichamelijke aanraking,
5. tijd en aandacht
Probeer na te gaan wat jouw liefdestaal is en hoe jij dus het beste intimiteit ervaart. Maak kenbaar aan je man wat jouw liefdestaal is, wat je hierin nodig hebt en dat hij leert om die taal te spreken (en andersom natuurlijk ook; dat jij het van je man weet en dat wil leren te spreken).
Intimiteitsrovers
Als intimiteit aan de basis van seksualiteit ligt, dan is intimiteit dus erg belangrijk. Wil je groeien in seksualiteit, dan is het belangrijk om te groeien in intimiteit.
Dat valt niet mee. Je kunt een aantal intimiteitsrovers onderscheiden die hard hun best doen de intimiteit tussen jou en je partner te roven.
1. Geen tijd maken voor elkaar
Om intimiteit te laten groeien, is het heel belangrijk om tijd samen door te brengen 'Als je geen tijd in elkaar investeert, krijg je ook geen seksuali-teit'
2. Kritiek
Op een liefdevolle manier met elkaar praten is belangrijk voor intimiteit. Een sfeer waarin er waardering, bewondering en liefde is, levert meer verbondenheid op en ook seksuele aantrekkingskracht dan een sfeer waarin er gevit en kritiek gegeven wordt op elkaar.
Kritiek geven is eerder het negatieve dan het positieve benadrukken. Vrouwen die gekwetst zijn, hebben soms de neiging om veel kritiek te gaan geven. Je wordt dan een gekwetste en kritische vrouw. Als je bedenkt dat een belangrijke liefdestaal van veel mannen 'positieve woorden' is, dan begrijp je dat veel kritiek geven ook veel kapot kan maken. Probeer als vrouw verantwoordelijkheid te nemen voor je eigen daden en na te denken over hoe Jezus zou reageren.
De noodzaak van het stoppen met kritiek uiten, blijkt wel uit het boek 'De uitdaging van de liefde' . De eerste opdracht (dag 1) luidt: 'Zeg vandaag niets kritisch tegen je partner'.
3. Woede en wrok
Liefde kan niet groeien als er sprake is van wrok. Mensen kunnen redenen hebben om boos te zijn. Je hebt echter nooit het recht om wrok te koesteren of bitter te zijn. Als je wel wrok hebt of bitter bent, ga je onrecht met onrecht bestrijden. Als je boosheid vertaalt in woede, wrok of bitterheid, wordt je een 'straffende vrouw'.
4. Slechte communicatie
Seksualiteit heeft alles te maken met jezelf 'bloot geven'. Als je jezelf in de communicatie met je partner niet durft bloot te geven, hoe zou je je dan lichamelijk bloot kunnen geven? Wrok, bitterheid e.d. laten we vaak wel zien, maar het is belangrijk om ook je angst en je pijn te laten zien. Wees duidelijk over wat er in je omgaat en spreek je verlangen uit, wat je wel of niet fijn vindt. Durf open en kwetsbaar te zijn.
Vraag: welke dingen spreek jij nooit uit naar je partner?
5. Wantrouwen
Wantrouwen moet je nooit bestrijden. Je moet het accepteren en erover praten. Je kunt niet eenvoudigweg meer gaan vertrouwen. Je kunt wel leren om open te zijn over het wantrouwen dat je voelt.
Als er wel wantrouwen is, maar je praat daar niet over, dan rooft dat intimiteit. Als je er wel over praat, en er is openheid en begrip voor, bouwt dat intimiteit.
6. Schaamte
Je kunt het gevoel hebben dat je niet goed genoeg bent, omdat je man zich met porno ingelaten heeft. Je kunt je zelfs schamen voor jezelf. Probeer ook daar open over te zijn. En geloof hem als hij zegt dat hij jou een mooie vrouw vindt.
Als mannen leren om zuiver met seksualiteit om te gaan, zal hij de schoonheid van zijn eigen vrouw (weer) meer gaan zien. Probeer jezelf te accepteren zoals je bent. Zo ben je door God gemaakt, leg het in zijn hand.
7 Seks onder- of overschatten
Als seks onder- of overschat wordt, rooft dat intimiteit. Seksualiteit is een kado van God, leer om dat in alle rijkdom te zien en in alle beperktheid te waarderen.
8. Gebrek aan gevoeligheid
Gebrek aan gevoeligheid rooft intimiteit. Vraag jezelf eens af: zie ik de behoeften van mijn partner? En hij die van mij ? Zijn we gevoelig voor elkaars behoeften? In het algemeen en als het gaat om seksualiteit?
9. Gebrek aan niet-seksuele aanraking
Niet seksuele aanrakingen zijn heel belangrijk voor intimiteit. Als de aanrakingen die er zijn, dus altijd seksueel gericht zijn of alleen bij vrijen horen, dan mis je veel intimiteit.
Het is belangrijk om ook hierover met elkaar te communiceren. Bijvoorbeeld: Wat bedoel je met deze aanraking? Als je niet met elkaar omgaat door elkaar aan te raken zonder bijbedoelingen is seksueel aanraken ook niet veilig.
Vraag: zijn er voldoende veilige aanrakingen?
10. Tv-internet
Intimiteit versterken
Intimiteit is de basis voor seksualiteit. Als je intimiteit opbouwt, werk je dus aan herstel van seksualiteit. Stel jezelf de vraag: welke intimiteitsrovers herkennen wij? Hoe kunnen we intimiteit op elk van deze gebieden weer opbouwen?
Goede communicatie
Je kunt bijvoorbeeld beginnen met te gaan werken aan goede communicatie. Slechte communicatie rooft intimiteit, zagen we. Goede communicatie bouwt dus intimiteit op.
Op het gebied van communicatie zijn er verschillende niveaus:
- Algemeenheden (bv 'lekker weer hè', 'hoe was je dag? - goed')
- Uitwisselen van feiten ('ik heb vandaag 5 luiers verschoond)
- Meningen (ik vind dit echt een heel goed boek)
- Gevoelens delen over dingen (dit heeft me geraakt)
- Gevoelens delen over jezelf (toen hij dat zei, werd ik heel onzeker)
Gary Chapman zegt dat het belangrijk is dat je iedere dag minstens 3 dingen over gevoelens deelt. Vraag jezelf eens af: hoe is jullie niveau van praten met elkaar? Kom je verder dan algemeenheden?
Veiligheid
Voor herstel van seksualiteit is het nodig dat er veiligheid is. Als er geen veiligheid is, is het moeilijk om jezelf te geven.
Veiligheid is bijvoorbeeld er niet als:
- je voelt dat je afgekeurd gaat worden door je partner
- je bang bent voor een SOA
- je grenzen niet gerespecteerd worden
Neem stappen om - voor zover het van jou afhangt - de veiligheid te waarborgen. Bijvoorbeeld:
- vertel wat zijn afkeuring met je doet en wat jij nodig hebt om je veilig te voelen
- maak hem duidelijk dat hij zich eerst zal moeten laten testen
- communiceer je grenzen en verbindt consequenties aan het overschrijden ervan
Grenzen en seksualiteit
"Porno komt van de tekentafel van de hel" zei iemand eens. Het rooft alle veiligheid. Seksverslaafden willen vaak dingen in het seksleven met zijn partner brengen die partners helemaal niet fijn vinden. Als jij voldoet aan bepaalde wensen van je partner, terwijl je dit eigenlijk helemaal niet wilt, dan geef je als vrouw teveel. Rare standjes e.d. kunnen de intimiteit weghalen. Je bent dan niet meer gericht op 'samen' maar op jezelf.
De maatstaf voor wat wel en niet kan op gebied van seks is deze: alleen doen wat beide partners willen. Doe niet wat je niet wilt.
Als één van beide over grenzen gaat, wordt seks niet meer iets fijns,maar iets naars of vies. Het haalt de intimiteit weg. Grenzen moet je altijd aangeven als het niet kan wat er gebeurt.
Het is belangrijk dat je op seksueel gebied de ruimte hebt om 'nee' te zeggen. " Als een vrouw niet de ruimte voelt om nee tegen seks te zeggen, verliest ze automatisch het vermogen om op andere momenten volmondig ja te zeggen "
Het is mogelijk dat je seksueel helemaal op slot zit. Het is dan nodig om de weg naar je eigen gevoel weer te gaan vinden. Help je man om met je om te gaan op een manier zodat jij dat gevoel weer vindt. Probeer in zo'n situatie ook begrip te hebben voor je man door te erkennen en benoemen dat het moeilijk voor hem is als er geen seksueel contact is en/of als aanrakingen niet verder gaan.