In het eerste artikel over grenzen (Grenzen (1) - Grenzen stellen) heb je kunnen lezen wat goede grenzen zijn en hoe je ze kunt stellen. We lazen ook dat het belangrijk is om consequenties te verbinden aan de grenzen die je stelt. Cloud en Townsend schrijven in hun boek 'Grenzen' hierover het volgende:
Ze zijn als de prikkels aan een hekwerk. Ze laten anderen de ernst van de overtreding weten, het belang van respect voor onszelf en ze leren anderen dat onze toewijding aan een leven in overeenstemming met waardevolle normen ons kostbaar is en dat we ervoor zullen vechten deze te beschermen en te bewaken. "Praktijkvoorbeelden van grenzen gaven we in het artikel (Grenzen (2) - voorbeelden van grenzen). In dit artikel gaan we verder door verschillende voorbeelden te geven van consequenties die je kunt verbinden aan de grenzen die je stelt.
1. Anderen informeren
Je partner zal het waarschijnlijk niet willen en misschien heeft hij je zelfs verboden om anderen op de hoogte te stellen van zijn verslaving. Toch kun jij dit als consequentie stellen van een door jou gestelde grens. Uiteraard is het belangrijk dat je hier op een gepaste wijze mee omgaat. Het informeren van de voorganger van de gemeente is van een heel andere orde dan over je partner roddelen binnen de gemeente.
Denk hierbij aan:
- Het inschakelen van een voorganger, een oudste of een gemeentelid binnen jullie kerkelijke gemeente
- Het informeren van zijn of jouw ouders
- Een vriend of vriendin in vertrouwen nemen
- Je huisarts of een vertrouwenspersoon op de hoogte brengen
Voorbeeld: "Ik wil dat ons huwelijk verslavingsvrij is. Als ik merk dat je weer porno-sites hebt bezocht(= grens), dan zal ik contact opnemen met onze voorganger en hem vertellen van jouw verslaving (= consequentie)
Sarah: "Hij wilde absoluut niet dat ik iemand binnen onze gemeente zou vertellen dat hij verslaafd was. Ik heb hem verteld dat ik die wens van hem respecteerde, maar dan zolang hij niet zou terugvallen. Als hij ervoor koos om opnieuw te beginnen met zijn verslaving, dan zou ik ervoor kiezen om een voorganger of pastoraal werker in te stellen. Natuurlijk vond hij het niet leuk toen ik dat uiteindelijk ook ging doen, maar het was een heel duidelijk signaal naar hem toe dat ik het echt serieus meende en voor mijzelf was het heel fijn om eindelijk bij iemand mijn verhaal kwijt te kunnen."
2. Zelf hulp zoeken
Misschien vind je het heel moeilijk om hulp te gaan zoeken voor jezelf, omdat je het eng vindt of omdat je vindt dat niet jij maar alleen hij een probleem heeft. Toch is het zoeken naar hulp voor jezelf vaak nodig. Het is een goede consequentie die je kunt stellen wanneer je man elke vorm van hulp weigert. Daarnaast is hulp zoeken altijd goed om te doen als je in je relatie te maken hebt met verslaving: dus ook wanneer je man wel degelijk bereid is om ermee te breken!!
Denk hierbij aan:
- Individuele hulpverleningsgesprekken bij een hulpverlener die ervaring heeft met het behandelen van partners van seksverslaafden
- Deelnemen aan partnergroepen
- Lotgenotencontact (bijvoorbeeld via ons forum)
- Pastorale gesprekken binnen je gemeente.
Voorbeeld: 'Ik vind het nodig dat je hulp gaat zoeken om van je verslaving af te komen (= grens). Als je binnen een week geen intake-gesprek geregeld hebt met..., dan zal ik zelf hulpverleningsgesprekken gaan doen bij hulpverlener x om erachter te komen óf en hoe ik met jou verder wil (= consequentie)."
'Ik ondervind echt de gevolgen van de periode dat jij verslaafd was aan porno. Ik heb hulp nodig om hiermee om te leren gaan en om na te gaan denken wat er nodig is om het vertrouwen in onze relatie terug te krijgen. Ik zou heel graag willen dat je met me meegaat en we zo samen kunnen gaan werken aan relatieherstel (= grens), maar ook als jij dat niet wilt, zal ik voor mezelf gesprekken aangaan bij een hulpverlener. '(= consequentie)
3. Blokkeren van mogelijke verleiding
Ook niet leuk, maar soms wel noodzakelijk: maatregelen die de verleidingen voor je partner verminderen. Deze maatregelen stonden ook vermeld bij 'grenzen', maar kunnen daarnaast als consequentie gebruikt worden bij overschrijding van grenzen. Belangrijk hierbij is dat je er niet vanuit moet gaan dat dit ook gaat werken om terugvallen te voorkomen, omdat dat alleen zo kan zijn als je partner ook achter de maatregelen staat.
Denk dan aan:
- Een slot op de tv of de tv de deur uit
- Een filter en/of speciale software op de computer
- Opvragen van een gespecificeerde telefoonrekening
- Blokkering 0906 nummers
- ... (kijk voor meer maatregelen in het artikel 'Wat kan hij doen?')
Voorbeeld: " Je bent vannacht weer naar beneden geslopen om porno op de tv te kijken. Ik wil niet dat dit in ons huis gebeurd (= grens) en ben bang dat de kinderen jou zullen zien zitten, daarom zal ik de volgende keer dat dat gebeurt een slot op de tv bestellen. (= consequentie)"
4. Intimiteit
Russel Willingham stelt in zijn boek 'Onderweg naar vrijheid' dat het nodig is om grenzen te stellen op het gebied van seksualiteit wanneer een partner blijft volharden in zijn verslaving. Hij geeft daarvoor twee redenen:
" In de eerste plaats omdat er een kans bestaat op seksueel overdraagbare ziekten of aids indien er iemand buiten het huwelijk bij betrokken is. (...) In de tweede plaats stel je met onthouding een daad: Als je mij en onze relatie niet belangrijk genoeg vindt om hulp te zoeken, dan kies ik ervoor me niet meer op seksueel terrein aan jou toe te vertrouwen. "
Bedenk goed of dit iets is wat jij zelf echt wilt en of je dit waar kunt maken. Niet voor elke situatie of iedere relatie is onthouding dé aangewezen manier om grenzen te stellen.
Voorbeeld: "Ik wil dat je gaat breken met je verslaving (= grens), dat is nodig om onze relatie te herstellen. Als jij geen stappen doet om te gaan breken hiermee, dan zal ik niet langer gemeenschap met je hebben (= consequentie)."
"Ik wil niet meer dat je ... doet als we aan het vrijen zijn (= grens). Als je ervoor kiest dat toch weer te doen, dan zal ik op dat moment stoppen met vrijen. (= consequentie)"
5. Afstand
(Tijdelijke) afstand is soms nodig; voor jezelf om tot rust te komen en te kunnen nadenken, en voor je partner om duidelijk te krijgen dat er echt iets moet gaan gebeuren.
Denk dan aan:
- Hij of jij tijdelijk het huis uit...;
- Een (korte) vakantie voor jezelf;
- Afstand binnen jullie huis (bv apart slapen).
- ...
Voorbeeld: "Als je opnieuw terugvalt en ik er zelf achter moet komen (= grens), dan zal ik minimaal een week naar ... toegaan, zodat ik gelegenheid krijg om na te denken over hoe het verder moet. "(= consequentie).
"Ik wil niet dat je me op een seksuele manier aanraakt als we samen een film aan het kijken zijn (= grens). Als je dat toch doet, dan zal ik in een eigen stoel verder de film kijken (= consequentie)."
6. Maatregelen op het gebied van financiën
Als je partner schulden maakt of op andere wijze onverantwoordelijk met financiën omgaat, zul je financiële consequenties moeten stellen om jezelf en je kinderen te beschermen.
Denk dan aan:
- Inschakelen schuldhulpverlening
- Inschakelen diaconie kerkelijke gemeente
- Een eigen bankrekening openen
- Zijn pasje innemen
Voorbeeld: " Wij zijn samen verantwoordelijk voor de financiën binnen ons gezin. Als jij schulden blijft maken door met sekslijnen te bellen, dan komen we als gezin financieel in de problemen. Je zult moeten stoppen met het bellen van sekslijnen en je houden aan de afspraken die we op het gebied van financiën gemaakt hebben (= grens). Als je dat niet doet, dan zal ik een afspraak maken met iemand van de schuldhulpverlening om onze financiële situatie door te spreken en ons verder te helpen hierin (= consequentie)."
7. Inschakelen politie/instanties
Als je partner zich bezighoudt met zaken waarmee hij de wet overtreedt, dan kun je altijd de politie inlichten. Als zijn overtredingen te maken hebben met kinderen (bezit kinderporno, misbruik van kinderen) schakel dan altijd de politie in!!!
Machteld: "Mijn man was verslaafd en gewelddadig en weigerde te stoppen of te veranderen. Ik had een scheiding van tafel en bed aangevraagd en nadat mijn man het huis uit was bleek al snel dat hij onze kinderen had misbruikt. Vanaf dat moment had ik geen andere keuze: er moest direct gehandeld worden voor de veiligheid van de kinderen. De grens viel op dat moment dan ook direct samen met de consequentie: ik heb aangifte gedaan bij de politie. Het is tot een rechtszaak gekomen. De rechter heeft een uitspraak gedaan en mijn man heeft een bepaalde periode een gevangenisstraf uit moeten zitten."
--- Achtergrondinformatie --- Op internet vind je informatie over het melden van kinderporno , kindermishandeling en over het huisverbod wanneer er sprake is van huiselijk geweld
8. Einde relatie
Soms is het nodig om uiteindelijk de ultieme consequentie te stellen en de relatie (voorlopig) te beëindigen als je partner - ondanks alle grenzen die jij gesteld hebt - blijft doorgaan met zijn verslaving.
Denk dan aan:
- Apart gaan wonen
- Scheiding van tafel en bed
- Echtscheiding
--- Achtergrondinformatie --- Een scheiding van tafel en bed is iets anders dan een echtscheiding. Door een scheiding van tafel en bed wordt het huwelijk zelf niet ontbonden. Met een ander trouwen is dus uitgesloten voor beide partners. Verder worden er dezelfde afspraken gemaakt als bij scheiding (alimentatieverplichting, pensioenverevening, ouderschapsplan). Het aanvragen van een scheiding van tafel een bed gaat op dezelfde manier als een gewone scheiding. Je kunt het samen of alleen doen. Na drie jaar kun je zonder toestemming van de ander een definitieve echtscheiding aanvragen. Die wordt altijd toegewezen. Besluit je vroeg of laat tot een verzoening, dan moet dat aan de rechtbank worden gemeld. Alle gevolgen van het huwelijk herleven dan alsof er geen scheiding van tafel en bed heeft plaatsgehad.
Merel: "Hij bleef maar terugvallen, ondanks alle grenzen die ik had gesteld. Uiteindelijk moest ik wel die laatste grens stellen en heb ik hem gezegd dat ik uit huis zou gaan als hij nu niet zou stoppen".
9. Andere consequenties
Natuurlijk zijn er nog heel veel andere consequenties te bedenken. Kijk maar eens wat deze vrouwen deden.
Sarah: "Tijdens onze vakantie bleek dat hij weer was teruggevallen en mij opnieuw recht in mijn gezicht had voorgelogen. Ik had al zo vaak gedreigd, maar het nog nooit waargemaakt. Nu deed ik dat wel; ik vertelde hem dat ik de vakantie wilde afbreken. Hij kon kiezen: óf hij bracht mij en de kinderen naar huis, óf mijn vader zou dat doen."
Jonna: "Mijn vriend is verslaafd en ik wil absoluut dat hij verslavingsvrij is als we gaan trouwen. Ik heb hem dat ook duidelijk gemaakt en gezegd dat we pas gaan trouwen als hij minimaal 6 maanden verslavingssvrij is en mij heeft bewezen dat hij duidelijke en blijvende stappen heeft genomen om dat ook te blijven."
Fleur: "We woonden al een aantal maanden apart van elkaar omdat hij bleef volharden in zijn verslaving. Al die tijd bleef ik de was voor hem doen, tot ik erachter kwam dat ik niet langer degene was die dat voor hem zou moeten doen. Het was niet eenvoudig - want hij werd erg boos - maar ik heb hem verteld dat hij voortaan zelf voor zijn was moest zorgen."
Verder lezen of doorpraten over grenzen?
Lees dan onze artikelen: 'Grenzen (1) - grenzen stellen' en 'Grenzen (2) - Voorbeelden van grenzen' en 'Grenzen (3) - voorbeelden van consequenties' .
Verder lezen over grenzen kun je ook in de boeken van Dr. Henry Cloud en Dr. John Townsend: 'Grenzen' en 'Grenzen in het huwelijk'.
Wil je verder praten over grenzen? Meld je dan aan voor ons forum of neem contact op met ons.